Kan iedere aap een adviesrapport of een offertetekst schrijven?

De titel van mijn column in TBM van februari 2023 wat niet een angstkreet omdat ik bang was mijn opdrachten te verliezen, maar om de opkomst van ChatGPT in het juiste kader te zetten. Lees mijn column hieronder.

ChatGPT is een hype. Iedereen schrijft erover, iedere trendwatcher heeft er een mening over. Verschillende media besteden er al weken aandacht aan, tot in het TV-journaal. De reacties in de media zijn wisselend. Er enige scepsis maar ook euforie. De een vindt deze ontwikkeling in AI (artificial intelligence) geweldig en de ander vindt het een bedreiging. Als je je erin verdiept dan word je bijna overrompeld met wat er allemaal mogelijk is. Wat het bedrijf OpenAI heeft ontwikkeld is fenomenaal en Microsoft heeft dat herkend. Het bedrijf gaat miljarden investeren in OpenAI en wil ChatGPT integreren in de eigen zoekmachine Bing. Ook Google ziet de kracht van AI en is met een vergelijkbaar traject bezig. 

ChatGPT heeft bijna overal een antwoord op, in bijna alle talen. ChatGPT en zijn broertjes zullen een revolutie ontketenen, waarvan we de gevolgen nog niet kunnen overzien. Bijna alles kan. Koppel het met spraakherkenning en we hebben geen tolken meer nodig in het Europees parlement. Er zullen beroepen gaan verdwijnen of veranderen. En wanneer hebben we dat voor het laatst gezien? Bij de start van de internetrevolutie was hier ook sprake van. Er zijn toen beroepen komen te vervallen of zijn ingrijpend veranderd. En er kwamen nieuwe beroepen bij. En nu dus de volgende revolutie.

De mogelijkheden zijn eindeloos. Recentelijk zag ik een document met kamervragen over ChatGPT geschreven door ChatGPT, in de gebruikelijke ambtelijke taal. Je kunt dus brieven, voordrachten, notulen laten schrijven in de stijl die je wilt. Wel natuurlijk de juiste input geven, anders wordt het een heel algemeen verhaal.

Zoals je nieuwe ontwikkelingen ten goede kunt inzetten, kan dat ook ten kwade. Want hoe lang duurt het voordat ChatGPT een tekst kan maken met onderhuids een boodschap in code om iemand uit de EBI in Vught te bevrijden? Hoe lang duurt het voordat iemand afstudeert als chirurg die de opleiding heeft voltooid met hulp van AI en de volgende dag een patiënt opensnijdt? “Verbieden in het onderwijs”, zei iemand recentelijk naast mij tijdens een presentatie van Alexander Klöpping over dit onderwerp. Het deed mij denken aan de 70-er jaren toen op de HTS de discussie plaatsvond of de rekenmachine Texas Instruments TI51A wel mocht worden gebruikt bij proefwerken. Hier konden we namelijk complete formules in programmeren. Uiteindelijk mocht het en alles is goed gekomen.

Nieuwe technieken en ontwikkelingen binnen AI en nu ChatGPT in het bijzonder zullen ons nieuwe mogelijkheden bieden, maar we moeten kritisch blijven en ons verstand blijven gebruiken. Want hoewel er alweer software in ontwikkeling is om teksten vanuit ChatGPT te kunnen detecteren, we moeten zelf ook blijven denken.

We moeten gaan herkennen of een adviesrapport is geschreven op basis van de daadwerkelijke bevindingen of van ChatGPT komt, of een offerte van een leverancier daadwerkelijk aansluit op het gevraagde of op basis van ChatGPT-teksten is opgesteld. Een rapport of een offerte zal vragen om een nadere toelichting. “Stel een paar kritische vragen en je weet het”, zei iemand op LinkedIn op de vraag hoe ChatGPT-rapporten te herkennen. De vraag is ook hoe creatief ChatGPT uiteindelijk is, want het blijft afhankelijk van de input. Het kan combinaties maken in beschikbare informatie waar wij niet tegenop kunnen, maar het kan niet op tegen de creatieve geesten onder ons. En misschien hebben we hier wel de kern te pakken van de voordelen van ChatGPT: het ontlast ons van tijdrovend zoeken naar informatie en geeft ruimte voor meer creativiteit. En dan nog de menselijke intelligentie om de uitkomsten van dat creatieve denkproces te combineren met de slimmigheid van ChatGPT.

Voorlopig houd ik de ontwikkelingen sterk in de gaten en ga ik ChatGPT verder uitdagen.

Maar mijn adviezen en mijn column schrijf in nog voorlopig zelf.

Ik wens u veel creativiteit toe.

Marcel Ederveen

Senior Consultant

MEcom Consulting (verbonden aan Nivo)